ค้านสร้างอ่างเก็บน้ำสะเนียน จ. น่าน ชี้ลักไก่ยื่นโครงการโดยไม่ปรึกษาชาวบ้าน

0
294

วานนี้ 16 พฤศจิกายน 2563 ที่บ้านสองแคว อำเภอเมือง จังหวัดน่าน มีชาวบ้านหลายร้อยคน ส่วนใหญ่เป็นชนเผ่าม้ง และอิ้วเมี่ยน รวมตัวกันในนามเครือข่ายรักษ์ลำน้ำสะเนียน – สะไล จัดเวทีพูดคุยกับหัวหน้าโครงการชลประทาน จังหวัดน่าน เพื่อขอให้ยกเลิกโครงการสร้างอ่างเก็บน้ำสะเนียน ชี้ที่ดินทำกินชาวบ้านกว่า 2 หมื่นไร่ เสี่ยงจมบาดาล

โครงการดังกล่าว เป็นการขออนุญาติใช้พื้นที่ของกรมชลประทาน เพื่อทำการปิดกั้นลำน้ำสะเนียน บริเวณบ้านหลวงตะวาน ลำน้ำกว้าง 20 เมตร โดยทางกรมชลฯ ให้เหตุผลว่า จะมีราษฎรได้รับประโยชน์จากโครงการนี้ จำนวน 62,479 คน หรือจำนวน 23,782 ครัวเรือน และตั้งเป้าดำเนินการก่อสร้างในปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 – พ.ศ. 2569 

ภาพ นิตยา เอียการนา – เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย

ขณะที่เครือข่ายรักษ์ลำน้ำสะเนียน – สะไล ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ม้งและอิ้วเมี่ยนจาก 4 ชุมชน ได้แก่ บ้านสองแคว หมู่ที่ 5 บ้านใหม่เจริญสุข หมู่ที่ 14 บ้านกลางพัฒนา หมู่ที่ 13 และหย่อมบ้านห้วยขาม ตำบลสะเนียน อำเภอเมือง จังหวัดน่าน ให้เหตุผลในการคัดค้านโครงการครั้งนี้ว่า เป็นการเสนอโครงการโดยบุคคลเดียว ไม่มีการปรึกษาหารือและขาดกระบวนการประชาพิจารณ์ พร้อมทั้งออกแถลงการณ์ยื่น 4 ข้อเรียกร้อง ดังต่อไปนี้ 

1. เราเห็นว่า การเสนอโครงการดังกล่าว เป็นความเห็นของบุคคลเพียงคนเดียว ชุมชนไม่ได้มีส่วนร่วมและตลอดเวลาที่ผ่านมา ไม่มีการแจ้งและไม่ได้ผ่านกระบวนการรับฟังความเห็นและประชาคมแต่อย่างใด

2. เราเห็นว่า โครงการดังกล่าว เป็นการดำเนินการที่น่าจะไม่ชอบด้วยหลักกฎหมายรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560 มาตราที่ 58 ที่ระบุว่า “การดำเนินการใด ๆ ของรัฐหรือที่รัฐจะอนุญาตให้ผู้ใดดำเนินการ ถ้าการนั้นอาจมีผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ คุณภาพสิ่งแวดล้อม สุขภาพ อนามัย คุณภาพชีวิต หรือส่วนได้เสีย สำคัญอื่นใดของประชาชนหรือชุมชนหรือสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรง รัฐต้องดำเนินการให้มีการศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนหรือชุมชน และจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและประชาชนและชุมชนที่เกี่ยวข้องก่อน เพื่อนำมาประกอบการพิจารณา ดำเนินการหรืออนุญาตตามที่กฎหมายบัญญัติ บุคคลและชุมชนย่อมมีสิทธิได้รับข้อมูล คำชี้แจง และเหตุผลจากหน่วยงานของรัฐก่อนการดำเนินการ หรืออนุญาตตามวรรคหนึ่ง”

3. โครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำสะเนียน ซึ่งเราชุมชนผู้ได้รับผลกระทบในพื้นที่ไม่มีความต้องการแต่ประการใด น่าจะเป็นโครงการฯ ที่ไม่มีความโปร่งใส และประโยชน์ที่ได้น่าจะไม่คุ้มค่าต่อการลงทุนและการสูญเสียวิถีชีวิตชุมชนและทรัพยากรธรรมชาติที่ถูกทำลายลง ทั้งนี้เพราะโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำน้ำสะเนียน นอกจากจะทำลายวิถีชีวิต พื้นที่จิตวิญญาณ และที่ทำกินของชุมชนชาติพันธุ์ม้งและเมี่ยนในพื้นที่แล้ว ยังจะทำลายทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์จำนวนมาก ได้แก่ สร้างในพื้นที่บ้านสองแคว ตำบลสะเนียน อำเภอเมือง จังหวัดน่าน จะทำให้ท่วมพื้นที่ทำกิน 80% พื้นที่ทางจิตวิญญาณ  และเส้นทางคมนาคมของประชากรจำนวน 400 หลังคาเรือน ใน 4 หมู่บ้าน ประมาณ 20,000 ไร่  อีกทั้งการจัดการน้ำด้วยการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำซึ่งต้องใช้งบประมาณมหาศาล อันเป็นภาษีของประชาชน ทำลายทรัพยากรของแผ่นดิน ที่ผ่านมา รัฐไม่มีหลักประกันใด ๆ ว่า จะแก้ปัญหาน้ำท่วมในหน้าฝน และการขาดแคลนน้ำในฤดูแล้งได้ ดังปรากกฎความล้มเหลวของกรมชลประทานในโครงการต่าง ๆ

​4. พวกเราเครือข่ายรักษ์ลำน้ำสะเนียน-สไล ซึ่งเป็นชุมชนชาติพันธุ์ ม้งและเมี่ยน ซึ่งมีวิถีชีวิตในการดำรงอยู่ในการพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติอย่างสอดคล้องและสมดุล โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดการน้ำ ตามภูมิปัญญาดั้งเดิมของบรรพชนหลายชั่วอายุคนที่ผ่านมา รวมถึงได้ร่วมกันจัดการต้นน้ำให้สะอาด ปลอดภัย มีประสิทธิภาพในการบริโภคอุปโภคในหน้าแล้งและหน้าฝน ชุมชน จึงไม่มีความจำเป็นที่จะให้กรมชลประทานมาดำเนินการการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำที่ทำลายชุมชนในพื้นที่ทางจิตวิญญาณ เลือดเนื้อของบรรพชนและลูกหลาน แต่อย่างใด และหากชุมชนใดมีความต้องการอ่างเก็บน้ำเช่นนี้ รัฐก็ควรไปไปสร้างในชุมชนแหล่งนั้น

บันทึกข้อตกลงยกเลิกโครงการสร้างอ่างเก็บน้ำสะเนียน / นิตยา เอียการนา – เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย

หลังจากอ่านแถลงการณ์แล้ว เครือข่ายฯ และผู้แทนกรมชลประทาน โดยหัวหน้าโครงการชลประทานจังหวัดน่าน ได้ร่วมลงนามในบันทึกข้อตกลงยกเลิกโครงการสร้างอ่างเก็บน้ำสะเนียน และรับปากว่าจะสร้างความเข้าใจและจัดทำประชาคมกับชาวบ้านทุกบ้านส่วน หากจะมีโครงการพัฒนาใด ๆ เกิดขึ้นอีกในอนาคต 

อิสระ พนาสันติกุล
นักสื่อสารเครือข่ายสื่อชนเผ่าพื้นเมือง

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here