ชาวบ้านกะเบอะดินไม่ยอมรับการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) สายส่งไฟแรงสูงอุโมงค์ผันน้ำยวมตั้งแต่เริ่มต้นศึกษา

เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2566 การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) และบริษัทที่ปรึกษาได้เข้าไปยังหมู่บ้านกะเบอะดิน อ. อมก๋อย เชียงใหม่ เพื่อจัดรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับระบบโครงข่ายไฟฟ้าแรงสูงขนาด 230 กิโลวลต์ เพื่อสนับสนุนอุโมงค์ผันน้ำยวมของกรมชลประทาน โดยจะจัดขึ้นที่วัดแม่อ่างขาง อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่

เมื่อถึงเวลานัดหมายไม่มีชาวบ้านกะเบอะดินเข้าร่วมเนื่องจากไม่เห็นด้วยกับโครงการผันแม่น้ำยวมของกรมชลประทานอยู่แล้ว การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมโครงการระบบโครงข่ายไฟฟ้าฯ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนโครงการผันแม่น้ำยวมจึงไม่จำเป็น

ทั้งนี้ได้มีตัวแทนเยาวชนและสตรีชนเผ่าพื้นเมืองกะเหรี่ยงโปว์หมู่บ้านกะเบอะดิน อ. อมก๋อย จ. เชียงใหม่ กว่า 30 คน ได้ถือป้ายข้อความเพื่อแสดงจุดยืนที่ชัดเจนว่าพวกเขาไม่เอาโครงการผันน้ำยวมและสายส่ง กฟผ.อย่างเด็ดขาด พวกเขาแสดงเจตนารมณ์ในการขอปกป้องดิน น้ำ ป่า ทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนและวิถีชีวิตที่พวกเขาพึ่งพาอาศัยมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ซึ่งพวกเขาคิดว่าทรัพยากรที่มีในหมู่บ้านเราทุกวันนี้ มันไม่ควรที่จะถูกทำลายไปมากกว่านี้ โครงการดังกล่าวก็เอื้อต่อกลุ่มนายทุนที่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัวมากกว่า

ภายหลังจากตัวแทนชาวบ้านกะเบอะดินได้แสดงจุดยืนต่อผู้แทนของ กฟผ. แล้ว ทางผู้แทนกฟผ. ได้กล่าวกับสื่อ IMN ว่า “ผมจะบอกไว้ก่อนว่าโครงการของรัฐบาลนั้น หากเขาจะทำยังไงเขาก็ทำ แต่เราที่ไม่ได้รับประโยชน์ ไม่ใช่ว่าทุกคนต้องเห็นด้วย เรื่องที่เราอยากรู้ว่าความกังวลของชาวบ้านคืออะไร หากไม่เอาก็เป็นความเห็นของเรา” ผู้แทนกฟผ. กล่าว

ทั้งนี้โครงการระบบโครงข่ายไฟฟ้าดังกล่าวเป็นโครงการที่เกี่ยวเนื่องและสนับสนุนโครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนให้เขื่อนภูมิพล (ผันน้ำยวม) ของกรมชลประทาน ซึ่งผลการศึกษาโครงการ โครงการศึกษาวิเคราะห์โครงการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชนโครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนให้เขื่อนภูมิพล และกฟผ.มีบทบาทในการส่งไฟฟ้าแรงสูงเพื่อสูบน้ำ (ที่สถานีสูบน้ำแม่เงา จ.แม่ฮ่องสอน) โดยเอกสารระบุว่ามูลค่าการลงทุน ค่าใช้จ่ายโครงการ งานดำเนินงานและบำรุงรักษา และค่าลงทุนโครงการ อยู่ที่ราว 172,200.34 ล้านบาท

โครงการประกอบด้วย เขื่อนน้ำยวม จ.ตากและแม่ฮ่องสอน ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติอย่างน้อย 5 แห่ง ได้แก่ ป่าแม่แจ่มและป่าแม่ตื่น ป่าแม่ยวมฝั่งซ้าย-ขวา ป่าอมก๋อย และป่าท่าสองยาง สถานีสูบน้ำบ้านสบเงา จ.แม่ฮ่องสอน ระบบอุโมงค์ส่งน้ำ (โครงสร้างใต้ดิน) ระยะทาง 61.52 กิโลเมตร จาก อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน ผ่าน อ.อมก๋อย ไปยัง อ.ฮอด จ.เชียงใหม่ ประกอบด้วย อุโมงค์อัดน้ำ อุโมงค์พักน้ำ และอุโมงค์ส่งน้ำ คาดว่าจะผันน้ำเฉลี่ยปีละ 1,795 ล้านลูกบาศก์เมตร