เทียบ 3 ร่าง กฎหมายเกี่ยวกับชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง

ชวนศึกษาเปรียบเทียบร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชนเผ่าพื้นเมืองและกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งสามฉบับ ที่คาดว่าจะถูกเสนอเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภาภายในปีนี้ ว่าแต่ทำไมถึงมีร่างกฎหมายถึง 3 ฉบับ เหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไรบ้าง IMN ขอสรุปความเป็นมาสั้น ๆ เพื่อปูพื้นให้ผู้อ่านก่อนจะไปศึกษารายละเอียดจากร่างกฎหมายทั้งสามฉบับ  ดังนี้

ร่างที่หนึ่ง “ร่าง พ.ร.บ. สภาชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย พ.ศ. …” เป็นร่างแรกที่จัดทำกันโดยแกนนำชนเผ่าพื้นเมืองที่เป็นตัวแทนจากทั่วประเทศไทยร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557 ผ่านกระบวนการประชาพิจารณ์และรับฟังความเห็นจากชนเผ่าพื้นเมืองในชุมชนต่าง ๆ มากกว่า 30 กลุ่มชาติพันธุ์ ก่อนถูกเสนอเข้าสู่สภานิติบัญญัติแห่งชาติในปี พ.ศ. 2558 ในยุค คสช. แต่เรื่องก็หยุดอยู่แค่นั้น ไม่มีการนำเข้าไปพิจารณาต่อ จนกระทั่งต้นปี พ.ศ.2564 นี้เอง สภาชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย ได้ปัดฝุ่นภารกิจด้วยการริเริ่มเสนอร่าง พ.ร.บ.นี้ และได้ระดมรายชื่อเพื่อเข้าชื่อเสนอกฎหมายโดยประชาชนเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎรอีกครั้ง ซึ่งขณะนี้ได้ยอดเกือบครบหนึ่งหมื่นรายชื่อแล้ว

ร่างที่สอง “ร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. …” ยกร่างโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและนักวิชาการด้านชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง โดยมีศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เป็นหน่วยงานอำนวยการ ทั้งนี้เป้าหมายคือ ต่อยอดจากมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) 2 ฉบับ คือ แนวนโยบายในการฟื้นฟูวิถีชีวิตกะเหรี่ยง (มติ ครม. 3 ส.ค.2553) และชาวเล (มติ ครม. 2 มิ.ย. 2553) รวมทั้งยังเป็นร่างกฎหมายที่พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้แถลงนโยบายรัฐบาลกับรัฐสภาว่าเป็นนโยบายเร่งด่วนที่ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในปี 2565   และขณะนี้อยู่ระหว่างการออกแบบกระบวนการรับฟังความคิดเห็น
อ่านเพิ่มเติม: ค้านถอด ร่าง พ.ร.บ. ชาติพันธุ์ฯ พ้นแผนปฏิรูปประเทศ

ร่างที่สาม: ร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมและคุ้มครองกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. …” ยกร่างโดย: คณะอนุกรรมาธิการฯด้านผู้สูงอายุ ผู้พิการ และกลุ่มชาติพันธุ์ ภายใต้คณะกรรมาธิการกิจการเด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ ผู้พิการ กลุ่มชาติพันธุ์ และผู้มีความหลากหลายทางเพศ สภาผู้แทนราษฎร ซึ่งมีแผนจะใช้ช่องการเข้าชื่อโดย ส.ส. จำนวนไม่น้อยกว่า 20 คน เสนอร่างกฎหมายฯ เข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภาต่อไป

คลิกที่นี่ เพื่ออ่านเนื้อหาร่าง พ.ร.บ.ฯ ฉบับเต็ม ทั้ง 3 ฉบับ