ผู้เชี่ยวชาญยูเอ็นชี้ แก่งกระจานยังไม่พร้อมเป็นมรดกโลก

วานนี้ (23 กรกฎาคม 2564) ที่นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เว็บไซต์ของสำนักงานข้าหลวงใหญ่ด้านสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ได้เผยแพร่คำเตือนจากคณะผู้เชี่ยวชาญของยูเอ็น ที่ส่งถึงคณะกรรมการมรดกโลก ให้มีมติ “ยกเลิก” การขอขึ้นทะเบียนกลุ่มป่าแก่งกระจานเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ เหตุมีชนพื้นเมืองกะเหรี่ยงถูกละเมิดสิทธิในเขตอุทยานดังกล่าว

ผู้เชี่ยวชาญฯ ซึ่งประกอบด้วยผู้จัดทำรายงานพิเศษสหประชาชาติด้านชนเผ่าพื้นเมือง ผู้จัดทำรายงานพิเศษฯ ด้านสิทธิมนุษยชนและธรรมชาติ และผู้จัดทำรายงานฯ ด้านนักปกป้องสิทธิมนุษยชน  ยกเหตุผลว่า ที่ผ่านมาชนพื้นเมืองกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงในพื้นที่อุทยาน ถูกละเมิดสิทธิอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการบังคับอพยพ การเผาบ้าน รวมถึงแกนนำถูกฆาตรกรรมหลังจากที่ถูกควบคุมตัวไว้โดยเจ้าหน้าที่อุทยาน รวมทั้งยกกรณีการจับกุมชาวบ้าน 28 รายเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ซึ่งในจำนวนนี้มีทั้งเด็กและสตรี ในข้อหาที่บุกรุกแผ้วถางที่ดินดั้งเดิม

นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญฯ ยังเห็นว่าที่ผ่านมา (รัฐ) ยังไม่มีความจริงใจที่จะเปิดพื้นที่ให้ชุมชนเข้าไปมีส่วนร่วมในกระบวนการขอขึ้นทะเบียนมรดกโลก หากคณะกรรมการมีมติรับรอง อาจส่งผลให้เกิดการปฏิเสธสิทธิของชาวกะเหรี่ยงที่จะดำรงวิถีชีวิตดั้งเดิมโดยเฉพาะการทำไร่หมุนเวียน และอาจละเลยบทบาทของชุมชนในการปกป้องคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพในป่าด้วย รวมทั้งแสดงความกังวลถึงนโยบายด้านสิทธิชนเผ่าพื้นเมืองของยูเนสโก้ถูกรับรองแค่ถ้อยคำไว้บนกระดาษ แต่ไม่นำมาปฏิบัติจริง

“เรากังวลเป็นอย่างยิ่งว่าคณะกรรมการมรดกโลกของยูเนสโก้ได้รับรองพันธสัญญาต่อชนเผ่าพื้นเมืองไว้บนกระดาษ แต่ในความเป็นจริง ไม่มีวิธีการทำงานที่เปิดพื้นที่ให้ชนเผ่าพื้นเมืองเข้าไปมีส่วนร่วมอย่างมีประสิทธิภาพ และได้มีสิทธิ์มีเสียงในกระบวนการขอขึ้นทะเบียนมรดกโลก”

คณะผู้เชี่ยวชาญ เห็นควรให้ยกเลิกการขอขึ้นทะเบียนกลุ่มป่าแก่งกระจานเป็นมรกดกโลก จนกว่าจะมีการแก้ไขข้อกังวลอย่างเต็มที่จากรัฐบาลไทย

สำหรับกลุ่มป่าแก่งกระจานที่ขอขึ้นทะเบียนมรดกโลก คณะกรรมการจะนำขึ้นสู่เวทีพิจารณาในวันที่ 26 กรกฎาคม 2564 สามารถติดตามรับชมออนไลน์ได้ทางเว็บไซต์ของยูเนสโก้

ที่มา: https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=27333&LangID=E