วันที่ 18 กันยายน 2565 ชาวบ้านห้วยอีค่าง หมู่ 1 ต.แม่วิน อ.แม่วาง จ.เชียงใหม่ ได้จัดเวทีหารือร่วมกันที่ลานวัดประจำหมู่บ้านเกี่ยวกับข้อมูลการสำรวจพื้นที่ทำกินของหมู่บ้าน ตามมาตรการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2561 ซึ่งใช้แนวทางของคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ หรือ คทช. เป็น กรอบในการดำเนินงาน ที่ชาวบ้านเพิ่งได้รับข้อมูลผลการสำรวจพื้นที่ทำกินรายแปลง จากเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้ผู้ทำหน้าที่หัวหน้าโครงการจัดระเบียบการใช้ที่ดินป่าไม้ ตามคำสั่งสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 1 (เชียงใหม่) ทั้งแผนที่และข้อมูลการถือครองที่ดินและการใช้ประโยชน์รายบุคคล
จากการตรวจสอบข้อมูล ในเบื้องต้นชาวบ้านพบว่าข้อมูลที่ทางโครงการจัดระเบียบการใช้ที่ดินป่าไม้ทำมานั้นมีข้อผิดพลาดมาก และไม่ตรงกับข้อมูลการถือครองและการใช้ประโยชน์ที่ดินจริงของชาวบ้าน คือ 1. ข้อมูลแปลงที่ดินทำกินของชาวบ้านหลายคนตกหล่น ไม่มีอยู่ในฐานข้อมูลของโครงการ 2. ข้อมูลพื้นที่ทำกินของชาวบ้านไม่ตรงกับความเป็นจริง เช่น พื้นที่ของนางทัศนีย์ กาพยารมณ์ มีพื้นที่ทำกินจริง 2 ไร่ 2 งาน 15 ตารางวา แต่ในฐานข้อมูลของโครงการฯ เหลือแค่ 2 งาน 80 ตารางวา เป็นต้น 3. ข้อมูลชื่อผู้ถือครองที่ดินไม่ตรงกัน เช่น ที่ดิน ของพี่ชายและน้องสาว มีการแบ่งกันแล้ว แต่ในฐานข้อมูลของโครงการมีแต่ชื่อของพี่ชาย เป็นต้น 4. ข้อมูลในแปลงเดียวกันมีหลายเฉดสี คือ อยู่ทั้งพื้นที่ชั้นคุณภาพลุ่มน้ำ 3-4-5 และพื้นที่ชั้นคุณภาพลุ่มน้ำ 1 และ 2
ที่เป็นเช่นนี้ชาวบ้านสะท้อนว่าเป็นเพราะการทำข้อมูลของโครงการจัดระเบียบการใช้ที่ดินป่าไม้ของหมู่บ้านห้วยอีค่าง ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ขานและป่าแม่วางนั้น ไม่มีการเดินสำรวจพื้นที่จริง และชาวบ้านไม่ได้มีส่วนร่วมในการจัดทำฐานข้อมูลพื้นที่ทำกินชุดนี้เลย ยิ่งไปกว่านั้น ฐานข้อมูลที่ทำออกมาแล้วนั้นไม่ได้นำมาให้ชาวบ้านตรวจสอบความถูกต้องก่อน และบอกชาวบ้านว่าจะไม่ให้มีการแก้ไขแล้ว โดยทางโครงการฯ จะส่งข้อมูลชุดนี้ต่อไปให้ทางกรมพัฒนาที่ดินดำเนินการต่อไป ซึ่งหากมีการดำเนินการไปในลักษณะนี้ โดยไม่รับฟังเสียงและให้ชาวบ้านเข้าไปมีส่วนร่วม ชาวบ้านมากกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ในชุมชนจะได้รับผลกระทบจากมาตรการการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าสงวนดังกล่าว
ข้อเสนอของชาวบ้าน คือ ให้มีการจัดทำข้อมูลการใช้ประโยชน์ที่ดินของชุมชนใหม่ โดยใช้ฐานข้อมูลจากทะเบียนประวัติการใช้ที่ดินตำบลแม่วินที่ชาวบ้านร่วมกับเจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนตำบลแม่วินได้สำรวจและจัดทำข้อมูลขึ้นมา มีการรับรองและออกเป็นข้อบัญญัติองค์การบริหารส่วนตำบลแม่วิน เรื่อง การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน ตำบลแม่วิน พ.ศ. 2560 ซึ่งข้อมูลนี้เป็นความจริงและผ่านกระบวนการตรวจสอบร่วมกันเป็นที่เรียบร้อยแล้ว มีการรับรองและนำไปใช้ปฏิบัติร่วมกันแล้วในระดับชุมชน
รายงานโดย: สุรชาติ สมณา นักสื่อสาร IMN
#IMN #เครือข่ายสื่อชนเผ่าพื้นเมือง #ที่ดินคือชีวิต #แก้ปัญหาที่อยู่อาศัยที่ทำกินคทช. #บ้านห้วยอีค่าง
