ปะโอ กลุ่มชาติพันธุ์ชนเผ่าพื้นเมืองที่เวียงแหง

ปะโอ กลุ่มชาติพันธุ์ชนเผ่าพื้นเมืองที่เวียงแหง

ช่วงวันที่ 10 – 15 กุมภาพันธ์ 2567 อำเภอเวียงแหงได้จัดงานเทศกาลโคมไฟตรุษจีนบ้านเปียงหลวง อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ ประจำปี 2567 ขึ้นในชื่อ “สีสันแห่งโคมโฟ หลากหลายวัฒนธรรม เวียงแหงสุดล้ำ 9 ชาติพันธุ์” ณ บริเวณอ่างเก็บน้ำเอิ่งจ๋ง บ้านกองพล 93 หมู่บ้านเปียงหลวง โดยมีนายพิชัย เลิศพงศ์อดิศร นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธานในพิธีเปิดงานของเย็นวันที่ 11 ก.พ. ซึ่งภายในงานมีการจัดขบวนแห่ของกลุ่มชาติพันธุ์พื้นเมืองของเวียงแหง ประกอบด้วย ไทยวน ไทใหญ่ ไทลื้อ ลีซู ลาหู่ ปกาเกอะญอ ดาราอาง จีนยูนนาน และปะโอ

ขอบคุณภาพ: ที่นี่เวียงแหง

คนทั่วๆ ไปอาจจะไม่ค่อยรู้จักมักคุ้นเท่าใดนัก เพราะเมื่อพูดถึงปะโอ มักจะมีความเข้าใจว่าอยู่เฉพาะในพื้นที่แม่ฮ่องสอน ประวัติความเป็นมาต่างๆ ของปะโอ จึงเป็นการเรียบเรียงและเขียนขึ้นโดยนักวิชาการ ซึ่งข้อมูลที่เกี่ยวกับปะโอจะเกี่ยวข้องกับพื้นที่แม่ฮ่องสอนเป็นส่วนมาก

ปะโอเวียงแหง จึงยังไม่ใคร่ที่จะมีคนรู้จัก วันนี้จึงขอใช้ช่วงของงาน “สีสันแห่งโคมโฟ หลากหลายวัฒนธรรม เวียงแหงสุดล้ำ 9 ชาติพันธุ์” เป็นการเปิดตัวชุมชนชาวปะโอเวียงแหงออกสู่สังคมทั่วๆ ไปให้รู้จักกันมากขึ้น โดยตัวผู้เขียน น.ส.วริศรา บิดาแก้ว เป็นเยาวชนเชื้อสายปะโอ ที่มีความรักและศรัทธาในศิลปะวัฒนธรรมการแสดงนาฎศิลป์ และหวังว่าจะเป็นสายธารสร้างการรับรู้เรื่องราวของชาวปะโอเวียงแหง ให้เป็นที่รู้จักของผู้คนในสังคมมากขึ้น

งาน “สีสันแห่งโคมโฟ หลากหลายวัฒนธรรม เวียงแหงสุดล้ำ 9 ชาติพันธุ์”

ปะโอ อาศัยอยู่ในชุมชนต่างๆ ของตำบลเปียงหลวงและตำบลแสนไห ซึ่งเท่าที่สำรวจได้เมื่อปลายปี 2566 มีประชากรกระจายตัวอยู่ใน 10 ชุมชน โดยประมาณ 6 พันคน โดยอาศัยอยู่ปะปนกับพี่น้องชาวไทใหญ่เป็นส่วนมาก ปะโอเวียงแหงมีอาชีพหลักคือทำการเกษตรและปศุสัตว์ มีกิจกรรมตามประเพณีใกล้เคียงกับไทใหญ่

งาน “สีสันแห่งโคมโฟ หลากหลายวัฒนธรรม เวียงแหงสุดล้ำ 9 ชาติพันธุ์” ในปีนี้ เป็นโอกาสที่ดีที่ทำให้ชาวปะโอได้รวมตัวกันและมีการแต่งกายที่มีลักษณะเฉพาะของปะโอ

เสื้อผ้าชาวปะโอจะเป็นสีดำ หรือสีกรมท่า ไม่มีสีฉุดฉาด ที่มีสีสันค่อนข้างมากมีเฉพาะผ้าโพกศีรษะ

• ชุดผู้ชายชาวปะโอจะเป็นกางเกงขาทรงกระบอก เป้าต่ำ เสื้อผู้ชายชาวปะโอ แขนเสื้อยาวทรงกระบอก พับปลายแขน คอกลมทรงคล้ายเสื้อจีน กลัดด้วยกระดุมผ้า มีกระเป๋าตรงอกด้านซ้ายทั้งข้างนอกและข้างใน ตรงชายเสื้อมีกระเป๋าทั้งสองข้าง เสื้อของผู้ชายปะโอนั้นชายเสื้อจะไม่ยาวคลุมสะโพกทั้งหมด

• ชุดผู้หญิงปะโอ ประกอบด้วยห้าชิ้น ชิ้นแรกจะเป็นผ้าโพกหัว ภาษาปะโอเรียกว่า กะ ตู ป้อก แต่ถ้าเรียกเฉพาะผ้าโพกหัวของผู้หญิง จะเรียกว่า ลั่ม ป๊ะ ในจำนวนเสื้อผ้าชาวปะโอที่มีสีสันมากกว่าส่วนอื่นๆ ก็เฉพาะผ้าโพกหัว ทั้งของผู้ชายและผู้หญิงส่วนเสื้อของผู้หญิงมีเสื้อสองตัว เสื้อตัวนอกที่มีแขนยาวทรงกระบอกชายเสื้อจะพอดีกับตัวผู้สวมใส่ภาษาปะโอเรียกว่า แชงโข่ และเสื้อตัวในที่เป็นเสื้อแขนกุดและทรงเสื้อเป็นทรงกระบอก ชายเสื้อยาวเกือบถึงหัวเข่าผู้สวมใส่ ผ่าอก เมื่อสวมใส่จะเป็นรูปตัววี หรือคอวี เสื้อตัวในกระบอกนี้ภาษาปะโอเรียกว่า แชงมู ผู้หญิงปะโอจะนุ่งผ้าถุงทรงกระบอกสีดำหรือกรมท่า ไม่มีสีอื่นปะปน ผ้าถุงภาษาปะโอเรียกว่า นี (ออกเสียงว่า นี๊) ส่วนชิ้นที่สี่คือผ้าพันน่อง ภาษาปะเรียกว่า คั้ง ปล่อม จะเป็นสีเดียวกันกับเสื้อผ้าชิ้นอื่น ๆ


ชุดผู้หญิงปะโอ

วันนี้ขอแนะนำ “ปะโอเวียงแหง”จากเครื่องแต่งกายก่อน และต่อๆ ไปจะมาแนะนำวิถีชีวิตและประวัติความเป็นมารวมถึงศิลปะวัฒนธรรมของชาวปะโอเวียงแหงให้ได้ติดตามกันต่อไป ติดตามประมวลภาพในงาน“สีสันแห่งโคมโฟ หลากหลายวัฒนธรรม เวียงแหงสุดล้ำ 9 ชาติพันธุ์” ได้ที่เพจเฟสบุ๊ค “ที่นี่เวียงแหง” https://www.facebook.com/wianghaengcity