วันนี้ (17 พ.ย. 2569) เครือข่ายกลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองจากทั่วประเทศหลายร้อยคน ได้เดินทางมารวมตัวกันบริเวณหน้ากระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในช่วงเช้า ก่อนที่จะเดินขบวนเพื่อเรียกร้องยืนยันเจตนารมณ์กับทางรัฐบาล แสดงความไม่เห็นด้วยต่อกรณีที่รัฐบาลมีข้อเสนอแก้ไขกฎหมาย 4 ฉบับ ได้แก่ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ สสส. ไทยพีบีเอส ผู้สูงอายุ และการกีฬาแห่งประเทศไทย โดยเสนอให้เปลี่ยนแหล่งรายได้จากภาษีสรรพสามิตส่วนเพิ่ม (Earmarked Tax) มาเป็นการจัดสรรงบประมาณรายปี โดยให้เหตุผลเรื่องวินัยการคลัง

เกรียงไกร ชีช่วง แกนนำผู้ชุมนุมกลุ่มชาติพันธุ์ กล่าวว่า วันนี้กลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองมาร่วมกันแสดงพลังในนามเครือข่ายประชาชนปฏิรูประบบสุขภาพและสื่อสาธารณะ โดยมีข้อเรียกร้องต่อรัฐบาล 3 ข้อ คือ

  1. ถอนหรือชะลอการแก้ไขกฎหมายทั้ง 4 ฉบับ โดยนายกรัฐมนตรีไม่ลงนามรับรองร่างกฎหมาย และพรรคภูมิใจไทยถอนร่างออกจากรัฐสภาก่อน

  2. ศึกษาผลกระทบอย่างรอบด้านและมีส่วนร่วม เปิดโอกาสให้รัฐบาล รัฐสภา และภาคประชาสังคมร่วมกันศึกษาพร้อมเปิดเผยข้อมูลและผลการศึกษาอย่างโปร่งใส

  3. ปฏิรูปการทำงานของทั้ง 4 องค์กร/กองทุน ให้มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ โดยไม่กระทบต่อความเป็นอิสระ และดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 6 เดือน

เกรียงไกรกล่าวว่า ที่เลือกนัดชุมนุมในวันนี้เพราะทราบดีว่าทุกวันอังคารจะมีการประชุมคณะรัฐมนตรี โดยเมื่อกลุ่มชาติพันธุ์เดินทางมารวมตัวกันโดยพร้อมเพรียงแล้ว พวกเขาจะเดินขบวนรณรงค์ไปสมทบกับเครือข่ายอื่น ๆ ที่บริเวณหน้าประตู 5 ทำเนียบรัฐบาล เพื่อทำกิจกรรมการแสดงวัฒนธรรมและการปราศรัยต่อไป

เกรียงไกร ชีช่วง แกนนำผู้ชุมนุมกลุ่มชาติพันธุ์

ทางด้าน พรทิพย์ รุ่งเรือง เยาวชนชาติพันธุ์ไทใหญ่ ซึ่งได้เดินทางมาร่วมการรณรงค์ในครั้งนี้ด้วย กล่าวว่า เธอเป็นคนหนึ่งที่เคยร่วมงานกับกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และสื่อสาธารณะอย่างไทยพีบีเอส (Thai PBS) แต่นั่นไม่ใช่สาเหตุที่ทำให้เธอออกมาร่วมเคลื่อนไหวครั้งนี้ พรทิพย์ชี้ว่าสาเหตุที่ร่วมเคลื่อนไหว เพราะเธอมองเห็นคุณค่าที่องค์กรเหล่านี้มีประโยชน์ต่อสังคมจริง ๆ

“สื่ออย่างไทยพีบีเอส ไม่ได้ทำข่าวเฉพาะแค่กับกลุ่มชาติพันธุ์ การทำข่าวของไทยพีบีเอสนั้นเป็นประโยชน์กับประชาชนทั่วประเทศ ไม่ใช่แค่กับกลุ่มชาติพันธุ์อย่างเดียว”

พรทิพย์ รุ่งเรือง เยาวชนชาติพันธุ์ไทใหญ่

โดยภายในกิจกรรมการรณรงค์ ได้มีป้ายข้อความที่ระบุว่าไทยพีบีเอสเป็นหนึ่งในสื่อที่ติดตามเรื่องราวของสารพิษและปัญหาสิ่งแวดล้อมมาอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ พรทิพย์ชี้ให้เห็นว่า ในยุคสมัยที่มีสื่อมากมายเต็มไปหมด หลายสื่อต่างพยายามแย่งชิงพื้นที่สื่อเพื่อให้ได้รับความสนใจ จนมองข้ามข้อเท็จจริง แต่สื่ออย่างไทยพีบีเอสนั้นยังคงยืนหยัดในข้อเท็จจริง พรทิพย์จึงเกิดความกังวลว่า หากเกิดการแทรกแซงสื่อสาธารณะแล้ว ปัญหาเรื่องอคติที่มีต่อกลุ่มชาติพันธุ์จะทวีความรุนแรงมากขึ้น

ฝั่ง ณัฐธยา เดชดี ที่ปรึกษาสมาคมพราว องค์กรภาคประชาสังคมที่มีบทบาทในการช่วยเหลือและพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบาง เช่น กลุ่มชาติพันธุ์มอญ คนไทยไร้สิทธิ และกลุ่มแรงงานข้ามชาติในพื้นที่ จ.สมุทรสาคร ณัฐธยาให้เหตุผลในการมาร่วมกิจกรรมวันนี้ว่า เธอเคยเดินทางไปยื่นหนังสือคัดค้านการแก้ไขกฎหมายกองทุนทั้ง 4 ฉบับมาแล้วรอบหนึ่ง วันนี้เธอจึงต้องการเดินทางมาติดตามทวงถามความคืบหน้าจากรัฐบาล

“กองทุนทั้ง 4 ฉบับมีความเกี่ยวข้องกับความเป็นอยู่ของชีวิตประชากรเปราะบางหลายกลุ่มในสังคม” ณัฐธยากล่าว “ถ้ากองทุนเหล่านี้ถูกควบคุมโดยรัฐบาล การทำงานในการสร้างความเข้มแข็งในชุมชนที่เราได้ทำงานร่วมกันมาก็จะสูญหายไป”

ณัฐธยา เดชดี ที่ปรึกษาสมาคมพราว

ณัฐธยาแสดงความกังวลว่า หากกฎหมายถูกเปลี่ยนแปลงไปในทางที่รัฐบาลชุดนี้ต้องการ คือการควบคุมกองทุนต่าง ๆ ให้อยู่ภายใต้อำนาจของตนเอง การใช้ชีวิตของกลุ่มเปราะบางต่าง ๆ ในสังคม รวมทั้งกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีจำนวนหลายล้านคนในประเทศนี้ ก็มีความเสี่ยงที่จะเผชิญกับการละเมิดสิทธิ และเข้าไม่ถึงสิทธิขั้นพื้นฐานบางประการที่ตกหล่นจากภาครัฐ แต่ที่ผ่านมาได้รับการสนับสนุนและส่งเสียงจากองค์กรภายในกองทุนเหล่านี้

โดยตามกำหนดการของเครือข่ายประชาชนปฏิรูประบบสุขภาพและสื่อสาธารณะ ได้มีการปักหลักทำกิจกรรมบริเวณตรงข้ามประตู 5 ทำเนียบรัฐบาลจนถึงช่วงเย็นของวันที่ 17 พ.ย. นี้ ซึ่งในช่วงบ่ายจะมีการทำกิจกรรมเชิงวัฒนธรรมและปราศรัย รวมทั้งกดดันให้รัฐบาลส่งตัวแทนออกมาเจรจา เพื่อรับข้อเสนอการยกเลิกแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ สสส. ไทยพีบีเอส ผู้สูงอายุ และการกีฬาแห่งประเทศไทยต่อไป